"Đóng BHXH đủ 15 năm được hưởng lương hưu từ 2026: tính thế nào?"
Từ năm 2026, chỉ cần đóng BHXH đủ 15 năm là đủ điều kiện hưởng lương hưu, thay vì 20 năm như trước. Bài viết giải thích cách tính tỷ lệ hưởng và những trường hợp cần lưu ý.

Từ năm 2026, người lao động chỉ cần đóng bảo hiểm xã hội đủ 15 năm là đã đủ điều kiện về thời gian để hưởng lương hưu hằng tháng, thay vì 20 năm như quy định cũ. Đây là thay đổi quan trọng nhất của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đối với hàng triệu người lao động, đặc biệt là những người bắt đầu đóng muộn hoặc từng gián đoạn quá trình đóng. Đủ 15 năm thì hưởng bao nhiêu, tính như thế nào, và ai được hưởng ngay từ năm 2026? Bài viết này trả lời cụ thể.
Đủ 15 năm là được hưởng lương hưu?
Đúng vậy. Theo Điều 64 và Điều 98 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, điều kiện về thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu là đủ 15 năm, áp dụng cho cả nam và nữ. Trước đây, mức tối thiểu là 20 năm. Việc hạ xuống 15 năm giúp nhiều người kịp đủ điều kiện hưởng lương hưu dù bắt đầu đóng muộn, ví dụ người ngoài 40 tuổi mới có việc làm ổn định và bắt đầu đóng BHXH.
Tuy nhiên, đủ 15 năm đóng chỉ là một trong hai điều kiện, điều kiện còn lại là đủ tuổi nghỉ hưu. Nếu mới đủ 15 năm đóng nhưng chưa đến tuổi thì vẫn phải chờ, hoặc tiếp tục đóng để tăng tỷ lệ hưởng.
Tuổi nghỉ hưu năm 2026 là bao nhiêu?
Tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường năm 2026 là 61 tuổi 6 tháng đối với nam và 57 tuổi đối với nữ. Đây là lộ trình tăng dần tuổi nghỉ hưu theo từng năm, cho đến khi nam đủ 62 tuổi và nữ đủ 60 tuổi. Người lao động cần đối chiếu tuổi của mình với lộ trình này để biết chính xác năm nào mình đủ tuổi nghỉ hưu.
Người lao động cũng có thể nghỉ hưu trước tuổi, nhưng lương hưu sẽ bị trừ 2% cho mỗi năm nghỉ trước tuổi. Ví dụ, nghỉ trước tuổi 3 năm thì lương hưu bị giảm 6%, mức trừ kéo dài suốt quãng đời hưởng hưu, nên cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định nghỉ sớm.
Mức lương hưu tính thế nào?
Lương hưu hằng tháng bằng tỷ lệ hưởng nhân với mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Mức bình quân này được tính trên toàn bộ quá trình đóng của người lao động, có điều chỉnh theo chỉ số giá để phản ánh đúng giá trị thực của tiền lương qua các năm.
Đối với lao động nữ, tỷ lệ hưởng là 45% khi đóng đủ 15 năm, cộng thêm 2% cho mỗi năm đóng thêm, tối đa 75% khi đóng đủ 30 năm. Như vậy, một lao động nữ đóng đủ 20 năm sẽ hưởng 55%, đóng đủ 25 năm hưởng 65%, và đóng đủ 30 năm hưởng mức tối đa 75%.
Đối với lao động nam, tỷ lệ 45% đạt được khi đóng đủ 20 năm, và mức tối đa 75% đạt được khi đóng đủ 35 năm. Nam giới đủ 15 năm đóng đã đủ điều kiện về thời gian để hưởng lương hưu, nhưng tỷ lệ hưởng ở mốc 20 năm là 45%. Điều này có nghĩa là nam giới đóng càng lâu thì tỷ lệ càng cao, và mốc 20 năm là mốc quan trọng cần nhớ để tính toán.
Ví dụ cụ thể: một lao động nữ có mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH là 8 triệu đồng, đóng đủ 20 năm thì lương hưu hằng tháng là 55% nhân 8 triệu, bằng 4,4 triệu đồng. Nếu đóng đủ 30 năm, tỷ lệ là 75%, lương hưu sẽ là 6 triệu đồng một tháng.
Đóng thiếu vài tháng thì sao?
Nhiều người khi đến tuổi nghỉ hưu mới phát hiện mình còn thiếu vài tháng đóng BHXH. Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có quy định tháo gỡ cho trường hợp này. Theo khoản 7 Điều 33, người lao động còn thiếu tối đa 6 tháng đóng BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu được phép đóng một lần cho số tháng còn thiếu. Mỗi tháng thiếu đóng bằng 22% tiền lương tháng đóng BHXH ngay trước khi nghỉ việc.
Ví dụ, người lao động có tiền lương tháng đóng BHXH trước khi nghỉ việc là 10 triệu đồng, còn thiếu 5 tháng thì đóng một lần 5 tháng nhân 22% nhân 10 triệu, bằng 11 triệu đồng. Sau khi đóng đủ, người đó đủ điều kiện hưởng lương hưu ngay mà không cần chờ thêm. Đây là quy định rất thiết thực, giúp người lao động không bị lỡ mất quyền lợi chỉ vì thiếu vài tháng đóng.
Tăng 8% lương hưu từ 1/7/2026: ai được hưởng?
Từ ngày 1/7/2026, lương hưu được điều chỉnh tăng 8%. Tuy nhiên, cần hiểu đúng phạm vi áp dụng để tránh nhầm lẫn. Mức tăng 8% này chỉ áp dụng cho những người đã đang hưởng lương hưu trước ngày 1/7/2026. Người bắt đầu hưởng lương hưu từ ngày 1/7/2026 trở đi không thuộc diện tăng 8% này.
Mức tham chiếu từ ngày 1/7/2026 là 2.530.000 đồng một tháng. Đây là mốc quan trọng người lao động đang đóng BHXH cần nhớ, vì nó là căn cứ xác định mức đóng tối thiểu.
Cần chuẩn bị gì từ bây giờ?
Người lao động sắp đủ 15 năm đóng nên kiểm tra lại toàn bộ quá trình đóng của mình trên ứng dụng VssID hoặc tại cơ quan bảo hiểm xã hội, để chắc chắn không bị thiếu tháng đóng do doanh nghiệp cũ nợ đóng hoặc sai sót khi chốt sổ. Nếu phát hiện thiếu, hãy xử lý sớm, đừng để đến sát tuổi nghỉ hưu mới đi đối chiếu.
Người đang đóng tự nguyện hoặc chuẩn bị đóng bù cũng nên tính toán lại: đóng đủ 15 năm là đủ điều kiện tối thiểu, nhưng đóng càng lâu thì tỷ lệ hưởng càng cao, mỗi năm đóng thêm tăng 2% tỷ lệ hưởng và mức tăng đó được hưởng suốt đời.



Discussion
No comments yet